“Ik had geen zorgopleiding en eigenlijk geen idee of de gehandicaptenzorg iets voor mij was. Toch voelde ik na die kennismaking: hier wil ik voor gaan.”

Sander gooide het roer meerdere keren om. Van timmerman en gastheer tot schilder en zelfstandig ondernemer in webdesign. Inmiddels werkt hij als persoonlijk begeleider bij De Koppeling in Almelo. Een paar jaar geleden had hij nooit gedacht dat hij in de gehandicaptenzorg zou werken. Tot hij via Van Contact naar Contract kennismaakte met De Twentse Zorgcentra.

Het roer om

“Ik ben heel lang zoekende geweest. En dat zoeken bracht mij op verschillende plekken. Ik begon als timmerman, werkte een aantal jaren als gastheer in de horeca en volgde daarna een opleiding tot schilder. Zo’n twaalf jaar werkte ik als schilder. Vervolgens gooide ik het opnieuw over een andere boeg: ik werd zelfstandig ondernemer en bouwde in vijftien jaar tijd een eigen onderneming in webdesign op. Daarnaast hield ik mij bezig met het schrijven van teksten en grafisch ontwerp. Veel daarvan leerde ik mezelf aan, aangevuld met een opleiding.”

Met de jaren vroeg Sander zich steeds vaker af of hij dit werk nog wel wilde blijven doen. Hij haalde er steeds minder voldoening uit en miste het directe contact met mensen. “Ik had natuurlijk wel contact met klanten, maar dat was vooral op afstand. Via de telefoon, Teams of per mail. De klant had een wens, ik dacht mee en vervolgens voerde ik het uit. Ik wilde juist meer rechtstreeks met mensen werken. Ook met de komst van AI begon ik mij af te vragen hoe toekomstbestendig mijn werk nog was. Ik merkte dat ik steeds vaker dacht: ik wil wat anders. Maar wat wil ik dan wél?”

Van contact naar contract

Het antwoord kwam onverwacht. Tijdens het uitlaten van de hond zag Sander’s vrouw een poster van Van Contact naar Contract. “Mijn vrouw kwam thuis en zei: ‘Is dit niet wat voor jou? Het event is vrijblijvend en je kunt altijd kijken of het wat voor je is.’ Mijn eerste gedachte was: de zorg? Is dat iets voor mij? Ik had geen zorgopleiding en dus ook totaal geen ervaring in de gehandicaptenzorg. Maar uiteindelijk besloot ik toch te gaan.”

Helemaal onbekend was De Twentse Zorgcentra voor Sander trouwens niet. Zijn moeder woonde in een latere fase van haar leven op het Bouwhuis. Daardoor kende hij de organisatie al een beetje, maar vanuit een heel andere kant. Bij De ColckHof kon Sander vrijblijvend binnenstappen en kennismaken met verschillende medewerkers van De Twentse Zorgcentra. “Het voelde niet als een sollicitatie. Je kon rondkijken, vragen stellen en vooral ontdekken: is dit iets voor mij? Je zat nergens aan vast. Dat vond ik heel prettig. Ook de mogelijkheid om werken en leren te combineren sprak mij erg aan. Met name dat je meteen kon beginnen op een groep én dat de opleiding werd betaald, dat is natuurlijk mooi meegenomen. Toen ik naar huis reed, begon het idee langzaam te landen. Ik had een grote glimlach op mijn gezicht. Het was een heel bijzonder gevoel, alsof ik dacht: dit is wat ik moet gaan doen. Ik kan het eigenlijk nog steeds niet goed verklaren. Na meerdere gesprekken hakte ik de knoop door en kon ik beginnen aan de opleiding Maatschappelijke Zorg.”

“Ik ging naar Van Contact naar Contract vooral om rond te kijken, meer informatie te krijgen en de sfeer te proeven. Ik stapte naar buiten met het gevoel: dit is wat ik moet gaan doen.”

Opnieuw de schoolbanken in

Weer naar school gaan op je 43e? Daar maakte Sander zich vooraf wel even druk om. Tot hij eenmaal in de klas zat. “De jongste was 19 en de oudste 65 jaar. Het was een heel gevarieerde klas.” Het eerste anderhalf jaar werkte Sander op Ledeboer 7, een woonlocatie voor volwassenen met een matige tot ernstige verstandelijke beperking op zorgpark ’t LosserHof in Losser. “Dat was echt een compleet nieuwe wereld voor mij, maar ik merkte al snel dat ik het heel leuk vond. En ik heb daar ook ontzettend veel geleerd. Over de cliënten, over het vak, maar ook over mezelf. Langzaam bouwde ik een band op met de bewoners en voelde ik mij steeds meer thuis in het werk. Het liefst was ik dan ook gewoon gebleven. Ik dacht: laat mij hier maar lekker zitten. Ik heb het naar mijn zin, kende de cliënten en had een ontzettend fijn team. Toch hoorde bij mijn opleiding dat ik verschillende doelgroepen en werkplekken leerde kennen. Na anderhalf jaar maakte ik daarom de overstap naar De Koppeling in Almelo.”

Dit is Sander samen met zijn collega Joeri.

Van intensieve zorg naar zelfstandig wonen

De overstap naar De Koppeling was voor Sander best even wennen. Waar hij in Losser werkte met mensen met een intensieve zorgvraag, begeleidt hij bij De Koppeling vooral mensen met een lichte verstandelijke beperking die veelal zelfstandig wonen. Hij vertelt: “Dat vond ik in het begin best spannend. In Losser was de zorg heel anders. Maar eigenlijk dacht ik na een paar maanden: dit past heel goed bij mij. Bij De Koppeling draait het veel meer om contact maken, gesprekken voeren en samen kijken wat iemand nodig heeft. Ik help cliënten bijvoorbeeld met praktische zaken als het huishouden, koken, financiën of het regelen van afspraken. Ze kunnen zelf heel veel, maar soms vinden ze het lastig om bepaalde dingen te begrijpen of te regelen. Ook lopen ze in de maatschappij regelmatig tegen onbegrip aan. Een lichte verstandelijke beperking zie je niet altijd aan iemand en daardoor weten mensen soms niet hoe ze ermee om moeten gaan. Ik vind het mooi dat je als begeleider echt iets voor de cliënten kunt betekenen. Soms is het gewoon belangrijk dat je er bent, goed luistert en duidelijkheid geeft. Je probeert iemand te helpen om zelf verder te kunnen. En er speelt vaak meer dan alleen de praktische dingen. Thema’s als trauma, verslaving of sociale problemen kunnen ook een rol spelen. Het is soms bijna een soort maatschappelijk werk. Je bent niet alleen bezig met: hoe regelen we dit? Je probeert ook te begrijpen waarom iemand ergens tegenaan loopt. Dat vind ik interessant. Het werk is daardoor heel afwisselend. Je weet niet altijd wat er op een dag op je afkomt en je moet kunnen meebewegen met wat iemand op dat moment nodig heeft. Dat past goed bij mij.”

“Je begint meteen op een groep én de opleiding wordt betaald. Dat is natuurlijk mooi meegenomen.”

Meer dan alleen een begeleider

Sander merkt dat hij veel van zijn eerdere leven meeneemt in zijn werk. De verschillende banen, opleidingen en ervaringen hebben hem geleerd om met allerlei mensen en situaties om te gaan. Maar ook zijn eigen levenservaring helpt hem. “Ik heb zelf ook het nodige meegemaakt. Daardoor kan ik soms beter begrijpen waarom iemand op een bepaalde manier reageert. Ik probeer naast iemand te staan in plaats van boven iemand te staan. Ik ben hun begeleider, maar soms ook een maatje.”

Geduld is volgens Sander een belangrijke eigenschap in zijn werk. En humor helpt ook. “Je moet natuurlijk goed kijken wat bij iemand past. In het begin is het aftasten. Maar ik hou ervan om het soms ook een beetje luchtig te maken. Cliënten kunnen dat zelf vaak ook heel erg waarderen.”

Het werken en leren heeft hem niet alleen een nieuw vak gebracht, maar hem ook persoonlijk veranderd. “Tijdens mijn opleiding, maar zeker ook in mijn werk op de verschillende groepen, ben ik mezelf regelmatig tegengekomen. Je leert veel over trauma, gedrag en communicatie, maar die kennis houd je vaak ook een spiegel voor. Waarom doe ik de dingen zoals ik ze doe? Hoe reageer ik in bepaalde situaties? Dat proces heeft me gevormd en veranderd, zowel als begeleider als mens.”

Vertrouw op je gevoel

Als Sander terugkijkt op zijn eerste kennismaking met De Twentse Zorgcentra, is vooral één ding blijven hangen: hij had nooit verwacht dat juist dát moment zo’n grote verandering in zijn leven zou betekenen. Hij ging naar het event zonder zorgachtergrond, zonder zorgopleiding en zonder precies te weten wat hij wilde. Hij ging vooral om te kijken en te voelen of het iets voor hem was. En dat bleek het geval. Daarom heeft hij voor mensen die twijfelen om naar Van Contact naar Contract te komen een eenvoudig advies: “Vertrouw op je hart, vertrouw op je gevoel. Ga het gesprek aan en ga het gewoon voelen. Krijg ik er een glimlach van op mijn gezicht? Je hoeft vooraf niet precies te weten of de gehandicaptenzorg bij je past.”